Ware Mozart-ervaring

Theo Boekkooi
21 Augustus 2005

MUSIEKUITVOERING: Die Oos-Kaapse Filharmoniese Orkes (konsertmeester: Jürgen Schwietering), die NMMU-kamerkoor en die Rhodes-universiteit se kamerkoor, asook die soliste Zenneth Cibane (sopraan), Lucretia Geswint (alt), Lesley Speyers (tenoor) en Hendré van Zyl (bariton). Dirigent: Péter Louis van Dijk. In die St. Mary-katedraal, Port Elizabeth.

’n GEWYDE werk soos Mozart se Requiem in D mineur, K 626, kan nouliks met meer atmosfeer uitgevoer word as in ’n katedraal. In Sondagmiddag se uitvoering van dié aangrypende slotwerk van sy omvangryke oeuvre was daar selfs vir die spreekwoordelike kerkmuis geen plek oor nie. Hoewel Mozart gesterf het voordat hy die werk kon voltooi, het Süssmayr dit op sy weduwee, Constanze, se versoek uiteindelik tot die slotnoot geneem, na aanleiding van die komponis se sketsmatige aanwysings. As student en vertroueling van die meester was hy onteenseglik een van die bekwaamstes vir dié taak.

Die verenigde kamerkore, orkes en soliste onder die bekwame en inspirerende leiding van Péter Louis van Dijk het nagenoeg volle reg laat geskied aan dié hoogs emosionele werk, waardeur die toehoorders dan ook diep geraak is. Om elkeen van die 14 dele te probeer beskryf, val uiteraard buite die bestek van ’n nabetragting soos dié. Die sangsoliste se bydraes was individueel en as kwarteteenheid hoogs smaakvol en stemtegnies afgerond. Zenneth Cibane se helder, gefokuste sopraanstem het al in die Kyrie opgeval. Lucretia Geswint (terug uit die VSA) se warm, ingetoë altkwaliteit het, indien moontlik, nog ryper geword.

Lesley Speyers het sy helder, liriese tenoorstem stylvol laat hoor en Hendré van Zyl se pragtige, ongekunstelde timbre is uitmuntend geskik vir dié genre. In byvoorbeeld “Tuba Mirum” het nie net hý nie, maar elkeen van die soliste, asook die tromboonspeler Etienne Mecloen suiwer oorgekom. Net daarvóór het “Dies Irae” in orkes- en koorgeledere die dramatiese impak gemaak wat met die oordeelsdag gepaard gaan, terwyl die latere skrynende “Lacrimosa” feitlik hartverskeurend op ’n mens afkom, te meer as jy bedink dat die genie Mozart se lewensbloed tydens die skryf daarvan as ’t ware “gestol” en sy aardse bestaan juis toe – veels te vroeg – tot ’n einde gekom het. ’n Mens snak na asem en word in elke opsig stomgeslaan deur sy meesterskap op elke vlak!

Voor die pouse is die konsert geopen met sy Simfonie no. 25 in g-mineur, K 183 (1774), ’n heel opmerklike en besonderse jeugsimfonie van Mozart uit Salzburg. Sonder om invloede van J.C. Bach (J.S. se jongste seun) en Haydn te ontken, is die 18-jarige komponis hierin reeds selfstandig in sy tiperende eie styl gevestig. Die Allegro con brio was presies dít: sprankelend, besig en opgewek, veral in die vioolseksie. Die hobo’s, fagotte en horings het hulle allesbehalwe onbetuig gelaat in die geheel, met vraag-en-antwoord-dialoog in die ongekompliseerde Andante, waarop ’n lighartige Menuetto volg met verruklike blasers in die Trio. Die slot-Allegro open met unisono strykers, waarby hout en
koper gou betrek word – tipies van Mozart. Saam met die Requiem was dit ’n musiekervaring om dankbaar te onthou.